Intensywne używanie ognia na terenie dzisiejszych Chin związane z ekspansją H. sapiens
30 czerwca 2025, 08:31Opanowanie ognia to jeden z kluczowych momentów ludzkiej historii. Jednak pomiędzy samą umiejętnością jego rozpalania i kontrolowania, a powszechnym użytkowaniem – kiedy to ogień mógł rzeczywiście wpłynąć na ewolucję i historię człowieka – upłynęły setki tysięcy lat. Ogień przez setki milionów lat był na Ziemi zjawiskiem wyłącznie naturalnym. Jednak w czwartorzędzie coraz częściej był on celowo rozpalany przez ludzi, zmieniając ich dietę, umożliwiając produkcję narzędzi i adaptację do niskich temperatur, chroniąc przed zwierzętami, a w końcu kształtując też ekosystem poprzez zwiększenie częstotliwości przypadkowych czy też celowo wywoływanych pożarów. Poznanie historii jego stosowania pozwala więc lepiej poznać historię człowieka oraz naszej planety.
Otyłość we wczesnej dorosłości najbardziej zwiększa ryzyko zgonu
14 kwietnia 2026, 11:21Jak zmiany masy ciała pomiędzy 17 a 60 rokiem życia są powiązane z ryzykiem zgonu na różne choroby? Naukowcy z Uniwersytetu w Lund, którzy szukali odpowiedzi na tak postawione pytanie, przyjrzeli się ponad 600 000 osób i zauważyli, że największe ryzyko niesie ze sobą przybranie na wadze we wczesnej dorosłości. Osoby, u których wskaźnik BMI sięgnął 30 pomiędzy 17 a 29 rokiem życia, były narażone na o 70% większe ryzyko zgonu, niż osoby, których BMI nie osiągnęło tej wartości do 60. roku życia.
Zaburzenia erekcji a choroba wieńcowa
21 lipca 2006, 15:06Mężczyźni cierpiący na zaburzenia erekcji (erectile dysfunction, ED) powinni podlegać badaniom przesiewowym pod kątem chorób sercowo-naczyniowych, ponieważ impotencja bywa ich wczesnym objawem.
Odkryto najstarsze obserwatorium słoneczne Ameryk
2 marca 2007, 19:01W peruwiańskim stanowisku archeologicznym Chankillo znaleziono najstarsze w obu Amerykach obserwatorium słoneczne. Wskazuje ono na istnienie rozwiniętego kultu Słońca.
Zbudowali przed Inkami
14 marca 2008, 11:01W Peru archeolodzy odkryli ruiny świątyni, którą najprawdopodobniej stworzyli ludzie mieszkający tu przed powstaniem imperium Inków. Obiekt sakralny leży na obrzeżach fortecy Sacsayhuaman. W 11 wyodrębnionych pomieszczeniach "przechowywano" mumie i podobizny bóstw. Prowadzi tu droga, a twórcy nie zapomnieli także o systemie irygacyjnym.
Inteligentniejsi mają zdrowsze plemniki
9 października 2008, 14:23Mężczyźni o wyższym ilorazie inteligencji mają więcej zdrowych plemników. Geoffrey Miller, psycholog ewolucyjny z Uniwersytetu Nowego Meksyku, twierdzi, że inteligencja jest dla kobiet widocznym wskaźnikiem, którego partnera należy wybrać, poszukując "dawcy" najlepszych genów.
Prawdziwy zaginiony świat?
28 kwietnia 2009, 10:42Powieści czy filmy nawiązujące do idei, że część dinozaurów przeżyła katastrofę, która spowodowała ich wyginięcie, przemawiają do ludzkiej wyobraźni. Okazuje się, że może to być nie tylko fikcja literacka, ale również fakt potwierdzony naukowo, ponieważ znalezione w Ojo Alamo Sandstone (USA) kości olbrzymich gadów wskazują, że żyły one na terenie dzisiejszego Nowego Meksyku i Kolorado nawet przez 500 tys. lat po katastrofie (Palaeontologia Electronica).
Koza jak krokodyl
18 listopada 2009, 16:12Myotragus balearicus była karłowatą kozą jaskiniową, zamieszkującą w przeszłości Majorkę i Minorkę. Wyginęła ok. 3 tys. lat temu. Badania paleontologów z Uniwersytetu Autonomicznego w Barcelonie wykazały, że podobnie jak u zmiennocieplnych gadów, w ich kościach występowały pierścienie rocznego przyrostu. Oznacza to, że regulowały one tempo wzrostu, przystosowując się do trudnych warunków życia na Balearach.
Nowy przodek człowieka
9 kwietnia 2010, 15:21W jaskini położonej 40 kilometrów od Johannesburga zespół profesora Lee Bergera z University of the Witwatersrand odkrył szkielety nieznanego dotychczas gatunku hominida. Australopithecus sediba żył przed dwoma milionami lat.
Łosie z południa Norwegii chorują przez metale ciężkie
8 listopada 2010, 13:02Łosie (Alces alces) z południowej Norwegii mają się gorzej od zwierząt zamieszkujących wysunięte bardziej na wschód i północ zakątki tego kraju. Analiza ok. 600 wątrób, połączona z danymi na temat wagi i wieku padłych osobników, wykazała, że ssaki z południowych stad zmagają się z chorobami nerek i osteoporozą.
